స్పెయిన్ల చొరబాటుకు పూర్వం అంటే.. 15వ శతాబ్దం నాటికి క్సొచిమిల్కొ, చాల్కొ సరస్సుల్లో 22,230 ఎకరాల వరకూ చినాంపాలు విస్తరించి ఉన్నాయంటే.. ఇవి వారికి ఎంత కీలకమైన వ్యవసాయ వనరులో మనం ఇట్టే అర్థం చేసుకోవచ్చు. అయితే క్రమంగా సరస్సులో చాలా భాగం ఆవాసిత ప్రాంతంగా మారిపోవడంతో ఈ చినాంపాలు క్రమంగా కనుమరుగు అవసాగాయి.
ఒక్క క్సొచిమిల్కొలో మాత్రమే కొంతవరకు చినాంపాలు మిగిలి ఉండటంతో ఈ ప్రాంతాన్ని "ప్రపంచ వారసత్వ సంపద"గా యునెస్కో గుర్తించింది. పైగా ఆనాటి పంటల స్థానంలో ఇప్పుడు ఎక్కువగా పూల మొక్కల్నే పెంచుతుండటంతో ఈ ప్రాంతం "తేలియాడే పూలతోటలు"గా గుర్తింపు పొంది ప్రముఖ పర్యాటక కేంద్రంగా విలసిల్లుతోంది.
ఈ క్సొచిమిల్కొ సరస్సులోని రంగు రంగుల పడవలు ఎంతో ఆకర్షణీయంగా పర్యాటకులను అలరిస్తుంటాయి. వీటినే "ట్రాజినెరాలు" అని పిలుస్తుంటారు. సందర్శకులు ఈ బోటుల్లోనే విహరిస్తూ, పూలతోటల పరిమళాన్ని ఆస్వాదిస్తూ ఎంచక్కా షాపింగ్ చేస్తుంటారు. ఈ పడవల్లో చిన్నపాటి కిచెన్ కూడా ఉండటంతో వంట కూడా చేసుకోవచ్చు.
ఇక్కడి వంట మెనూలో ఉడికించిన స్వీట్కార్న్ బాగా పాపులర్ కాగా.. పడవల్లో సంగీత కచేరీలు కూడా జరుగుతుంటాయి. ముఖ్యంగా మే, జూన్ నెలలో ఇక్కడ స్థానికులు రకరకాల సంప్రదాయ ఆజ్టెక్ వేడుకలు నిర్వహిస్తుంటారు. ముఖ్యంగా సంవత్సరానికోమారు అందాల పోటీలు నిర్వహించి ఆ ప్రాంతానికి చెందిన అమ్మాయిని "అందమైన పువ్వు" పేరుతో ఎంపిక చేస్తారట. అప్పుడే మెక్సికో చినాంపాలకు ఎలా వెళ్లాలా అని ఆలోచిస్తున్నారు కదూ..? అదేం కుదరదు మేమింకా అక్కడికి ఎలా వెళ్లాలో చెప్పలేదుగా మరి..!
ఎలా వెళ్లాలంటే... మెక్సికో నగరానికి దక్షిణాన జొకాలొకు 23 కిలోమీటర్ల దూరంలో క్సొచిమిల్కొ ఉద్యానవనాలు నెలకొని ఉన్నాయి. మెట్రో బ్లూ లైన్-2లో ప్రయాణించి టాక్స్క్వెనా స్టేషన్కు చేరుకుని అక్కడినుంచి లైట్ ట్రైన్ (ట్రెన్ లిగెరో)లో ప్రయాణించి క్సెచిమిల్కొ చివరి స్టాపులో దిగాలి. ఈ మొత్తం ప్రయాణం గంట నుంచి గంటన్నర సమయం పడుతుంది. క్సెచిమిల్కో రైల్వే స్టాపు నుంచి బోలెడన్ని బోట్లు అందుబాటులో ఉంటాయి. ఇక అక్కడ్నించి ఎంచక్కా తేలియాడే ఉద్యానవనాల్లో తేలిపోవడమే తరువాయి... గో.. అండ్ ఎంజాయ్...!!