Vibhuvana Sankashti 2026: విభువన సంకష్టి చతుర్థి.. గరిక, బిల్వ పత్రాలతో పూజిస్తే?

BY: సెల్వి

Publish: Thu, 4 Jun 2026 (10:35 IST) Updated: Thu, 4 Jun 2026 (10:39 IST)

Ganapathi

సంకష్టి చతుర్థి అనేది విఘ్నహర్త (సమస్త సమస్యలను నాశనం చేసేవాడు) అని కూడా పిలువబడే గణేశుడికి అంకితం చేయబడిన ఒక పవిత్రమైన పండుగ. ప్రతి చాంద్రమాసంలో కృష్ణ పక్షం నాల్గవ రోజున వచ్చే ఈ రోజును భక్తులు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. విష్ణు, లక్ష్మి, శివుడు, పార్వతి మినహా, తన కుమారుడైన గణేశుడు మిగతా దేవతలందరి కంటే శ్రేష్ఠుడని పరమేశ్వరుడు శివుడు ప్రకటించినందున, ఈ రోజు గణేశుడిని పూజించడం ద్వారా సర్వశుభాలు చేకూరుతాయి. ఈ రోజున గణేశుడు తన భక్తుల కోరికలన్నింటినీ తీర్చడానికి భూమిపై అవతరించాడని నమ్ముతారు. 

భక్తులు ఉదయం నుండి సాయంత్రం వరకు పూర్తి రోజు లేదా పాక్షిక ఉపవాసం పాటించి, సాయంత్రం పూజ చేస్తారు. భక్తులు ఈ పవిత్రమైన రోజును ఎంతో ఉత్సాహంతో జరుపుకుంటారు. సాయంత్రం చంద్రుడిని దర్శించుకున్న తర్వాత వారు ఉపవాసాన్ని విరమిస్తారు. చాంద్రమాస చక్రం ప్రకారం, ప్రతి చతుర్థి నాడు గణేశుడిని వేర్వేరు నామాలతో పూజిస్తారు.

సంకష్టి అనే పదానికి కష్టాల నుండి విముక్తి లేదా ఇబ్బందుల నాశనం అని అర్థం. విఘ్నహర్తగా, ఆటంకాలను తొలగించేవాడిగా, బుద్ధికి అధిపతిగా గణేశుడిని పూజిస్తారు. 

జూన్ 2026లో వచ్చే సంకష్టి చతుర్థి, సుమారు ప్రతి రెండున్నర సంవత్సరాలకు ఒకసారి సంభవించే 'అధిక మాసం' (అదనపు చాంద్రమాసం)తో ముడిపడి ఉంది. అధిక మాసంలోని కృష్ణ పక్షంలో వచ్చే సంకష్టిని 'విభువన సంకష్టి'గా జరుపుకుంటారు. అంతేకాక, 'విభువన' అనే పదానికి "మూడు లోకాలలోనూ వ్యాపించి ఉన్నవాడు" లేదా "మూడు లోకాలనూ ప్రకాశింపజేసేవాడు" అని అర్థం.

ప్రతి సంకష్టి సందర్భంలోనూ గణేశుడిని ఒక ప్రత్యేక నామంతో ఆరాధిస్తారని, అధిక మాసం కారణంగానే సంవత్సరానికి సాధారణంగా ఉండే పన్నెండు సంకష్టి వ్రతాలకు అదనంగా ఈ పదమూడవ వ్రతం ఆచరణలోకి వచ్చిందని 'విభువన పాలక మహా గణపతి' అనే నామం సూచిస్తుంది. ఈ దైవాన్ని గరిక, బిల్వ పత్రాలతో కలిపి పూజిస్తారు.

అధిక మాసం కలిగిన సంవత్సరంలో ఆచరించే ఈ పదమూడు సంకష్టి వ్రతాల ప్రాముఖ్యతను వివరించే 'భవిష్య పురాణం', 'నరసింహ పురాణం' వంటి పౌరాణిక సంప్రదాయాలను ఈ వివరణలు ప్రస్తావిస్తాయి.