డిజిటల్ అరెస్ట్ మోసాలకు అడ్డుకట్ట.. వాట్సాప్‌కు సుప్రీం ఆదేశాలు
డిజిటల్ అరెస్టు స్కామ్‌లు, సంబంధిత సైబర్ నేరాలను నివారించడానికి తాము ప్రతిపాదించే చర్యల వివరాలను సమర్పించాలని వాట్సాప్, ఇతర ఆన్‌లైన్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లను సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. బ్యాంకులు, చట్ట అమలు సంస్థల నుండి మరింత జవాబుదారీతనం ఉండాలని కూడా కోర్టు పిలుపునిచ్చింది.
నకిలీ పత్రాలతో కూడిన డిజిటల్ అరెస్టు స్కామ్‌ల బాధితులకు సంబంధించిన సుమోటో కేసులో, భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్యకాంత్, న్యాయమూర్తులు జయమాల్య బాగ్చి, వి. మోహనలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ ఆదేశాలను జారీ చేసింది.
అక్టోబర్ 29న జరిగిన విచారణ అనంతరం జారీ చేయబడి, నవంబర్ 10న నివేదించబడిన ఈ ఉత్తర్వు, వాట్సాప్, ఇతర మధ్యవర్తులు తాము ప్రతిపాదించిన నివారణ చర్యలను సుప్రీంకోర్టుకు, ఇండియన్ సైబర్ క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ సెంటర్ (I4C)కు సమర్పించాలని ఆదేశించింది.
విచారణ సందర్భంగా, వాట్సాప్ తరఫున వాదిస్తున్న సీనియర్ న్యాయవాది కపిల్ సిబల్, తమ ప్లాట్‌ఫామ్ ఇప్పటికే సుమారు 9,400 ఖాతాలపై చర్యలు తీసుకుందని కోర్టుకు తెలియజేశారు. అనుమానాస్పద ఖాతాలను గుర్తించి, వినియోగదారులను హెచ్చరించడానికి తమ కంపెనీ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను కూడా అభివృద్ధి చేస్తోందని ఆయన అన్నారు.
సైబర్ మోసాలను నివారించడంలో బ్యాంకుల బాధ్యతను కూడా సుప్రీంకోర్టు పరిశీలించింది. వినియోగదారులు తమ సాధారణ బ్యాంకింగ్ కార్యకలాపాలకు గణనీయంగా భిన్నంగా, అసాధారణంగా పెద్ద లావాదేవీలు చేయడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు ఆర్థిక సంస్థలు ఎందుకు జోక్యం చేసుకోవడం లేదని అది ప్రశ్నించింది.
ఒక ఆర్థిక సంస్థ తగిన శ్రద్ధ వహించడంలో విఫలమైనందున మోసం జరిగినప్పుడు, బ్యాంకులు వినియోగదారులకు నష్టపరిహారం చెల్లించేలా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ప్రతిపాదిత నియంత్రణ చట్రంలో నిబంధనలు చేర్చాలని ధర్మాసనం పేర్కొంది. అనుమానాస్పద లావాదేవీలను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయడం, పోలీసులను అప్రమత్తం చేయడం, అసాధారణ బదిలీలను ధృవీకరించడం వంటి నివారణ చర్యలను కోర్టు సూచించింది. సాధ్యమయ్యే మోసాన్ని గుర్తించడానికి బ్యాంకులు అందుబాటులో ఉన్న వినియోగదారుల లావాదేవీల సమాచారాన్ని ఉపయోగించుకోవాలని సుప్రీం పునరుద్ఘాటించింది.
ఇదిలా ఉండగా, డిజిటల్ అరెస్టు స్కామ్ కేసులలో నమోదైన ఎఫ్‌ఐఆర్‌లపై నివేదికలను, దర్యాప్తు వివరాలు, ఇలాంటి నేరాలను నివారించడానికి తీసుకున్న చర్యలతో పాటు సమర్పించాలని అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలోని చట్ట అమలు సంస్థలను కోర్టు ఆదేశించింది. ఈ ఆదేశాలను అమలు జరిగేలా చూడాలని డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్‌కు సూచించింది.
