ఎల్‌నినోపై కసరత్తు- తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల మధ్య కీలక చర్చలు
నదీ జలాల పంపిణీకి సంబంధించి తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల మధ్య వచ్చే వారం కీలక చర్చలు జరగనున్నాయి. ఈ నెల చివరి వారంలో కృష్ణా నదీ యాజమాన్య బోర్డు, గోదావరి నదీ యాజమాన్య బోర్డు సమావేశాలు జరగాల్సి ఉంది. ఇందులో భాగంగా కేఆర్ఎంబీ సమావేశం అక్టోబర్ 26న, జీఆర్ఎంబీ సమావేశం అక్టోబర్ 30న నిర్వహించనున్నారు. ఈ రెండు నదుల నీటి పంపిణీకి సంబంధించి ఇరు రాష్ట్రాల మధ్య ఇంకా పరిష్కారం కాని అనేక అంశాలు ఉన్నాయి. వీటిపై రెండు రాష్ట్రాలు భిన్నమైన డిమాండ్లను కలిగి ఉన్నాయి.
ఈ రెండు సమావేశాలు ఇలాంటి సమయంలో జరుగుతున్నాయి. ఈ ఏడాది ఎల్ నినో ప్రభావంతో తెలంగాణ తీవ్ర ఇబ్బందులను ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చే అవకాశం ఉంది. దీనివల్ల కృష్ణా- గోదావరి నదీ పరీవాహక ప్రాంతాల్లోని జలాశయాలకు నీటి ప్రవాహాలు తగ్గి, నిల్వలు కూడా తక్కువగా ఉన్నాయి.
ముఖ్యంగా కృష్ణా నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలో పరిస్థితి మరింత ఆందోళనకరంగా ఉంది. గోదావరి నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలోని జలాశయాలకు వచ్చే నీటి ప్రవాహాలు గతంతో పోలిస్తే తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, కృష్ణా నదీ పరీవాహక ప్రాంతంతో పోలిస్తే అక్కడ పరిస్థితి అంత ఆందోళనకరంగా లేదు.
రెండు రాష్ట్రాల మధ్య నీటి పంపకాలకు సంబంధించిన సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు ఏర్పాటు చేసిన ముగ్గురు సభ్యుల కమిటీ ఇటీవల సమావేశమైనప్పటికీ, ఎటువంటి ఏకాభిప్రాయానికి రాలేకపోయింది. ఈ నెల 26న జరగనున్న బోర్డు సమావేశంలో ఈ అంశం ప్రధాన ఎజెండాగా ఉండనుంది.
ఈ సమావేశంలో రెండు రాష్ట్రాలు తమ వాదనలను బలంగా వినిపించేందుకు సిద్ధమవుతున్నాయి. నీటి పంపిణీని 66:34 నిష్పత్తిలోనే కొనసాగించాలని ఆంధ్రప్రదేశ్ వాదిస్తుండగా, తెలంగాణ దీనిని వ్యతిరేకిస్తోంది. కృష్ణా నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలో ఎక్కువ భాగం తమ రాష్ట్ర పరిధిలోనే ఉన్నందున, నీటి కేటాయింపులను దానికి అనుగుణంగా మార్చాలని తెలంగాణ కోరుతోంది.
ఈ మేరకు 70:30 నిష్పత్తిలో నీటిని పంచుకోవాలని ప్రతిపాదిస్తోంది. ఇలాంటి భిన్నమైన వైఖరుల నేపథ్యంలో, జరగబోయే కేఆర్ఎంబీ సమావేశం అత్యంత కీలకం కానుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ తనకు కేటాయించిన నీటి వాటా కంటే ఎక్కువ నీటిని వాడుకుంటోందని, అలాగే నీటి వినియోగాన్ని కొలిచేందుకు అవసరమైన టెలిమెట్రీ వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేయాలన్న కేఆర్ఎంబీ ఆదేశాలను పాటించడం లేదని తెలంగాణ ఫిర్యాదు చేస్తూ వస్తోంది.
ఈ సమావేశాల్లో రెండు రాష్ట్రాలు ఒకరి ప్రాజెక్టుల గురించి, వాటి ద్వారా జరుగుతున్న నీటి వినియోగం గురించి పరస్పరం అభ్యంతరాలు లేవనెత్తే అవకాశం ఉంది. ఇక జీఆర్ఎంబీ సమావేశంలో, ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన పోలవరం ప్రాజెక్టు వల్ల ఏర్పడే బ్యాక్‌వాటర్ (వెనుకకు వచ్చే నీరు) సమస్యను తెలంగాణ లేవనెత్తే అవకాశం ఉంది; ఈ అంశాన్ని తెలంగాణ గతంలోనే పలుమార్లు ప్రస్తావించింది.
